sd
كدخبر: ۱۸۰۸۱
تاريخ انتشار: ۱۹ خرداد ۱۳۸۹ - ۱۲:۱۲
print نسخه چاپي
send ارسال به دوستان
جمعيت روستايي کشور رشد منفي جمعيت را تجربه مي کند
جمعيت روستايي کشور طي دو دهه اخير همچنان رشد منفي را تجربه مي کند بطوري که از رشد 2.31 درصد نخستين سرشماري به منهاي 0.44 درصد آخرين سرشماري انجام شده در کشور(سال 85) کاهش يافته است.
کاهش جمعيت روستايي در کشور در حالي است که سهم اين بخش از اقتصاد طي سال هاي اخير روند نزولي داشته بطوري که هم اکنون کمترين سهم اشتغال با 220.8 درصد در بخش کشاورزي قرار دارد.

پايين بودن سهم اشتغال در بخش کشاورزي مي تواند به دو علت مورد توجه قرار گيرد، از يکسو مي تواند به دليل ورود اتوماسيون و نياز به کار کمتر باشد و از سوي ديگر اين کاهش را مي توان در موضوع مهاجرت جمعيت روستايي به مناطق شهري، جستجو کرد.

رشد منفي جمعيت در مناطق روستايي و همچنين مهاجرت جمعيت يادشده به مناطق شهري حکايت از کاهش جمعيت در مناطق روستايي کشور و در نتيجه سالخوردگي جمعيت در اين مناطق دارد.

شکي نيست، جمعيت سالخورده اي که در مناطق روستايي کشور مستقر است توان باروري ندارد و به همين سبب اين جمعيت همواره رشد منفي را تجربه مي کند و نمي تواند نيروي جوان را جايگزين کند.

برآوردهاي آماري نشان مي دهد جمعيت شاغل در مناطق روستايي کشور از 26.1 درصد در سال 80 به 23.4 درصد در سال 85 کاهش يافته است. اين روند به تفکيک جنسيت نشان مي دهد که سهم مردان در دوره يادشده از 25.2 به 21.5 درصد و براي زنان در همين دوره از 31.2 به 31.6 درصد رسيده است.

مهاجرت بطور عام در ميان مردان بويژه مردان جوان انجام مي شود به همين سبب کاهش درصد شاغلان مرد در بخش کشاورزي، نسبت به زنان دور از انتظار نيست.

نسبت جمعيت زنان شاغل در بخش کشاورزي اندکي افزايش داشته است. اين افزايش اندک به دليل جايگزيني نيروي کار زنان به دليل عدم حضور مردان است.

يافته هاي يک بررسي نشان مي دهد شاغلان بخش کشاورزي طي 40 سال (85-1345) حدود 5.7 سال مسن تر شده اند در حاليکه کل شاغلان در کشور تنها 2.2 سال مسن تر شده اند.

يافته هاي اين بررسي همچنان حاکي از آن است که 12.1 درصد شاغلان بخش کشاورزي بيش از 65 سال سن دارند در حاليکه شاغلان بخشهاي صنعت و خدمات بترتيب 1.3 و 2.3درصد آنها بيش از 65 سال دارند.

افزايش جمعيت سالخورده در مناطق روستايي کشور تبعاتي دارد که مي تواند تاثير منفي بر بازدهي بخش کشاورزي، داشته باشد.

بررسي ها نشان مي دهد بهره وري پايين در بخش کشاورزي، نبود نوآوري و خلاقيت در امر کاشت، داشت و برداشت و کشاورزي در زمين هاي محدود از جمله اين موارد است.

شاغلان سالخورده در بخش کشاورزي تمايلي به بهره مندي از روشهاي نوين در اين بخش ندارند و همواره تلاش مي کنند به سبک و سياق گذشته از زمين بهره برداري کنند و از خدمات نويني که توسط کارشناسان کشاورزي مي خواهد در اختيار آنها نهاده شود، ممانعت نمايند.

با توجه به اينکه درصد جمعيت شهري و روستايي طي سه دهه گذشته جاي خود را به يکديگر داده اند(سه دهه پيش جمعيت شهري 30درصد و روستايي 70 درصد اما اکنون اين نسبت برعکس شده است)بايد راهکارهايي تدبير کرد که کمبود نيروي انساني بويژه نيروي جوان شاغل در اين بخش، تاثير اندکي در بخش کشاورزي داشته باشد.

بطور يقين برگشت جمعيت مهاجر به مناطق روستايي کشور امري ناممکن است زيرا جمعيت مهاجر طي سه دهه در مناطق شهري کشور مستقر شده و بسياري از آنها جذب مشاغل کاذب شده اند.
مهاجرت معکوس نياز به برنامه ريزي و راهکارهايي سنجيده دارد و تنها با تدابير تشويقي مقطعي نمي توان آن را تحقق بخشيد.

مهمترين راهکاري که مي توان براي مهاجرت معکوس اتخاذ کرد، ايجاد شغل ودرآمد است.

يک روستايي اگر يقين داشته باشد در مبدا کار و درآمدي انتظار وي را مي کشد، مي تواند برگردد و اين درحالي است که بخش مهمي از جمعيت روستايي در مناطق شهري وابستگي هاي جديدي يافته که دل کندن از آنها نيز دشوار است.

مهاجرتي که طي سه دهه در کشور تحقق يافته را به دشواري مي توان معکوس کرد اما برنامه ريزان اجتماعي همگي بر اين باورند که مهمترين انگيزه براي تحقق اين امر فقط کار و ايجاد درآمد است.

شکي نيست که بخش کشاورزي نياز به تامين برخي نهاده هاي اساسي ديگر در اين بخش دارد که مهمترين آن تامين آب است.

سرمايه گذاري در بخش کشاورزي، توسعه روستاها به دليل قابليت جذب توريست که مي تواند براي اين مناطق درآمدزا باشد، گسترش فعاليت هاي غيرکشاورزي در مناطق روستايي نظير صنايع تبديلي(در زمينه فرآورده هاي کشاورزي و دامي)،صنايع دستي، توليد گلخانه اي، پرورش دام، طيور، زنبور و غيره، جلوگيري از تغيير کاربري زمين، پرورش گياهان دارويي و زينتي، توسعه فرهنگي و اجتماعي مناطق روستايي و غيره از جمله راهکارهايي است که مي توان در روستاها گسترش داد و بطور جد در زمينه مهاجرت معکوس تلاش کرد.

 
ایرنا
* نام:
ايميل:
* نظر:
تازه‌هاي سايت: